|
FIRTINA VE FIRTINALARIN YERLEŞİM ALANLARINA ETKİLERİ Yeryüzü ile ilişkili olarak, genellikle yatay halde gelişen hava hareketidir. Yer şekilleri rüzgara yön verirken aynı zamanda hızını da etkiler. Örneğin; engebeli bir alanda rüzgar engelin gerisinde daha yavaş eser. Dar bir vadiden geçerken sıkışır, sürtünme alanı daralır ve hızı artar.
Fırtına: Rüzgarın saatteki hızı 62 km. ulaşırsa fırtına olarak isimlendirilir.
Fırtına (62-74 km/saat) Karada Rüzgarın Yaptığı Etki
Rüzgâr filizleri kırar ve rüzgâra karşı yürümek genellikle çok zordur.
Kuvvetli Fırtına (75-88 km/saat)
Karada Rüzgarın Yaptığı Etki
Zayıf yapılı binalarda hasar meydana gelir. Bacalar yıkılır, kiremitler uçar.
Tam Fırtına (89-102 km/saat)
Karada Rüzgarın Yaptığı Etki
Karada nadir olup, ağaçları kökünden söker, binalarda önemli zararlar yapabilir. Çok Şiddetli Fırtına (103-117 km/saat)
Karada Rüzgarın Yaptığı Etki
Ender rastlanır ve geniş çapta hasarlara neden olur.
Orkan (saatteki hızı 118 km ve daha fazla)
Kayseri’ de Meteorolojik Afetlerin Dağılımı
KAYSERİ’ DE ETKİLİ OLAN RÜZGARLAR En Hızlı Esen Rüzgarın Yön ve Hızı (km/sn)
Ocak-SE-149.4, Şubat-SSE-140.4, Mart-SE-138.6, Nisan-SSE-115.92,
Mayıs-S-99, Haziran-SSW-89.3, Temmuz-E-87.8, Ağustos-S-73,
Eylül-SSW-80.6, Ekim-SSW-94.3, Kasım-ESE-122.4, Aralık-SE-129.6
HAKİM RÜZGAR YÖNÜ S (Güney)
ORTALAMA RÜZGAR HIZI 1.8 m/sn (6.5 km/saat)
EN KUVVETLİ RÜZGAR YÖNÜ SE (Güneydoğu)
EN KUVVETLİ RÜZGAR HIZI 41.5 m/sn (149.4 km/saat) 09.01.1981
Bu değer 1 m2 alana yaklaşık 100 kg etki yapmaktadır.
Kayseri’ de Ortalama Fırtınalı Günler Sayısı
Ocak-3.1, Şubat-2.6, Mart-3.1,
Nisan-3.8, Mayıs-1.6, Haziran-0.8,
Temmuz-0.4, Ağustos-0.2, Eylül-0.7,
Ekim-0.8, Kasım-1.8, Aralık-2.6,
Yıllık Toplam - 21.5 gün
Rüzgar Yönleri Ülkemizde rüzgarlar yönlere göre isimlendirilirler. Kuzeyli olan rüzgarlar (yıldız, poyraz, karayel) özellikle kış aylarında havayı soğutucu etki yaparlar. Güneyli rüzgarlarsa (kıble, lodos, keşişleme) ısıtıcı etki yaparlar. görülür.
Yerel Rüzgarlar Bölgelerde genelde esen hakim rüzgarlardır. Dolayısıyla bölgesel isimlerle söylenirler. Bu rüzgarlar atmosferde gezen gezici alçak ve yüksek basınç merkezlerinin yaptığı rüzgarlardır. Kayseri’ de en şiddetli rüzgarlar ve fırtınalar ise güneyli rüzgarlardır. (Lodos, Kıble, Keşişleme) Özellikle Bahar aylarında etkili olan keşişlemenin hızı saatte 162 km.’ye kadar ulaşır.
YILDIZ Kuzeyden esen, soğuk rüzgar. Yazın serin, kışın ise soğuk hava taşır.
LODOS Güney batı yönlerden esen sıcak rüzgar. Özellikle kış mevsiminde, sıcak esme özelliği nedeniyle karların erimesine neden olarak zaman zaman taşkın, sel ve su baskınları yaratır. Aynı zamanda estiği sürece sıcaklıklarında normallerinden fazla artmasına neden olan bir rüzgardır. Zaman zaman kara ve denizde can ve mal güvenliğini tehlikeye sokacak olaylara neden olarak yaşamı etkiler.
POYRAZ Kuzeydoğudan esen soğuk rüzgar. Poyraz, aynı zamanda kış mevsiminde Türkiye’nin kuzey kıyılarında, Karadeniz’de ve Karadeniz’e bakan taraflarda kar yağışına neden olur.
KARAYEL Yağmurlu bir dönemi izleyen 2-3 gün boyunca devamlı olarak esen kuzeybatılı rüzgar. Esme yönündeki yüksek dağların kuytu taraflarında yamaç aşağı alçalan rüzgar ısınarak fön tipi rüzgar etkisi ve özellikleri taşır. Bu yerlerde sıcak, kuru ve hoş bir hava yaratırlar.
KEŞİŞLEME Güneydoğudan esen ve oldukça kuru ve sıcak rüzgar. Etkilediği yerlerde sıcaklıkların artmasına neden olduğu gibi havayı da kurutur.
KIBLE Güneyden esen, güney yönünü simgeleyen “kıble”den ismini alan, oldukça sıcak ve nemli rüzgar.
GÜNDOĞUSU Doğudan esen soğuk ve kuru rüzgar.
GÜNBATISI Batıdan esen sıcak ve nemli rüzgar.
FIRTINALARIN OLUŞTURDUĞU TEHLİKELER Çatıların uçması, geniş yüzeyli doğramaların ve camların kırılma tehlikesi, Tabela, reklam panoları, antenler, başüstü yön levhaları, pankartlar ve benzeri malzemelerin uçma ve yıkılma tehlikesi, Ağaç dallarının kırılması ve kökten yıkılması tehlikesi, Enerji hatlarının kopma tehlikesi, Yangın tehlikesi, Trafikte seyir halindeki araçların kontrolden çıkma tehlikesi Baca yangınları, bacaların yıkılması ve baca gazı zehirleme tehlikesi, Balkonlara, markiz üstlerine, bina üstlerine ve benzeri açık alanlara konulan eşyaların oluşturduğu tehlikeler, Baraj bölgelerinde ve denizlerde fırtınaya bağlı olarak meydana gelen dalgaların oluşturduğu tehlikeler, Fırtına sonucu başlayan yağışlar ve yıldırımların oluşturduğu tehlikeler,
FIRTINALARA KARŞI ALINMASI GEREKEN GENEL ÖNLEMLER Elektrik enerji hatlarının yer üstünden yer altına alınması, Çatı ana taşıyıcıların tabliye betonuna tabliye betonu içerisinden çıkan filizlerle en az 4 ayrı noktadan sabitlenmesi, Çatı kaplama malzemesinin rüzgar yönü dikkate alınarak tekniğine uygun döşenmesi, Bacaların çatı tepe noktasından en az 80 cm. yüksek olması, Büyük ağaç altlarına, elektrik enerji hatları altına ve bina yakınlarına araç park etmeyiniz ve bu noktalardan uzak durunuz, Mecbur kalmadıkça fırtınalı havalarda dışarı çıkmayınız, Fırtınalı havalarda balkona halı, çamaşır asmayınız, Markiz üstlerine ve balkonlara rüzgarın atabileceği malzemeler koymayınız, konulmuş ise mutlaka sabitleyiniz, Fırtınalı havalarda soba yakmayınız, Trafikte araçla seyir halinde iseniz hızınızı düşürünüz, güvenli bir noktada fırtınanın geçmesini bekleyiniz, Afet ortamında yetkililerin uyarılarına uyunuz.
|
